blog

Kontrole trzeźwości pracowników – potrzebne nowe regulacje prawne

5/01/21 | Artykuły

W obecnym stanie prawnym, brak jest podstaw prawnych pozwalających pracodawcy na przeprowadzanie samodzielnego badania trzeźwości lub badania na obecność substancji psychoaktywnych u pracowników. O ile w niektórych środowiskach nie ma szczególnej potrzeby wprowadzania takich regulacji, to są jednak branże, w których jest to wyjątkowo ważne dla zagwarantowania bezpieczeństwa i zdrowia innych osób. O alarmującej potrzebie prac nad ustawą dotyczącej omawianej kwestii wypowiedział się także Rzecznik Praw Obywatelskich (dalej jako: „RPO”) i zaznaczył, że konieczne jest szybkie stworzenie odpowiednich podstaw prawnych.

Badanie trzeźwości – prawo pracy i ochrona danych

Przeprowadzanie badań trzeźwości oraz badań na obecność substancji odurzających przez pracodawców jest bardzo kontrowersyjne w polskim prawie. Należy stwierdzić, że zdecydowana większość doktryny opowiada się za stanowiskiem, że pracodawca nie jest uprawniony do samodzielnego badania swoich pracowników.

W orzecznictwie można spotkać jednostkowe przykłady w których sąd uznałby, że przeprowadzenie badania – w ściśle określonych warunkach – może być dopuszczalne. Takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 listopada 2018 r. (sygn. akt II PK 199/17), który uznał, co następuje: „zważywszy na rodzaj wykonywanej przez powoda pracy, wydaje się oczywiste, że poddanie się profilaktycznym badaniom na trzeźwość należy zakwalifikować do obowiązków podstawowych. […] W § 4 ust. 7 zarządzenia stwierdzono bowiem, że jeśli pracownik nie poddaje się badaniu lub zachowuje się w sposób uniemożliwiający jego przeprowadzenie, jest to równoznaczne z przyznaniem się do stanu nietrzeźwości. W tych okolicznościach trzeba podkreślić, że uchybienie przedstawionej powinności może stanowić podłoże rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.”

Tymczasem Urząd Ochrony Danych Osobowych stoi na stanowisku, że w obecnym stanie prawnym pracodawcy nie mogą samodzielnie kontrolować stanu trzeźwości pracowników, nawet wyrywkowo. Taką informację znajdziemy w Komunikacie UODO z dnia 16 września 2019 roku, w którym wskazano co więcej, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej popiera stanowisko Prezesa. Analizując art. 221b ustawy – Kodeks pracy (Dz.U.2020.1320 tj. z dnia 2020.07.30 dalej jako: „k.p.”), który obowiązuje od dnia 4 maja 2019 r., dotyczący tzw. danych szczególnych kategorii, w tym o zdrowiu, pracodawca może przetwarzać takie dane, wyłącznie gdy pracownik bądź kandydat do pracy wyrazi na to zgodę i z własnej inicjatywy przekaże takie dane. Z tego powodu niemożliwe jest proponowanie pracownikowi przez pracodawcę udziału w badaniu trzeźwości na podstawie zgody pracownika, gdyż dane te nie będą udzielone z inicjatywy pracownika tylko pracodawcy.

Stanowisko RPO

W wystąpieniu do Wiceprezes Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 2020 r. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że stworzenie skutecznego prawa regulującego problem wyrywkowych kontroli trzeźwości jest skomplikowane i wymaga wielu analiz oraz zbadania sytuacji prawnej i faktycznej różnych grup zawodowych, a także zapewnienia ochrony prywatności pracowników.

RPO podkreślił jednak, że ochrona życia i zdrowia obywateli przemawia za tym aby jak najszybciej stworzyć podstawy prawne do weryfikacji przez pracodawcę stanu pracowników. Zdaniem Rzecznika w bardzo wielu sytuacjach stan trzeźwości pracowników ma decydujący wpływ na bezpieczeństwo innych osób, jak choćby w przypadku kierowców komunikacji miejskiej, czy w przewozach pasażerskich. Podobnie, gdy chodzi o lekarzy, pracowników zatrudnionych przy obsłudze maszyn i urządzeń budowlanych, czy przy też obsłudze ruchu lotniczego.

Zgodnie z odpowiedzią departamentu prawa pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiedziano podjęcie działań nad przygotowaniem odpowiedniej regulacji prawnej.

Źródło: https://www.rpo.gov.pl/pl/content/kontrole-trzezwosci-pracownikow-rpo-pyta-gowina

Marta Rabe-Kozłowska

Radca prawny

Email: m.rabe-kozlowska@turcza.com.pl

Mec. Marta Rabe-Kozłowska jest specjalistką z zakresu prawa spółek handlowych, prawa gospodarczego, prawa cywilnego, ochrony danych osobowych oraz legal english.

Magdalena Wietrak-Smura

Prawnik

Email: odo@turcza.com.pl

Magdalena Wietrak-Smura specjalizuje się w prawie cywilnym oraz prawie gospodarczym z uwzględnieniem zagadnień ekonomicznych.

Przekazywanie danych osobowych do UK w świetle brexitu

Przekazywanie danych osobowych do UK w świetle brexitu

W związku z procesem wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, od 1 stycznia 2021 r. Zjednoczone Królestwo nie będzie już stosować Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w…

RODO w 2020 roku – najwyższe kary

RODO w 2020 roku – najwyższe kary

blogW związku z tym, że powoli dobiega końca rok 2020, można dokonać pierwszych podsumowań z działalności organów odpowiedzialnych za nadzór nad przestrzeganiem przepisów RODO w Polsce i na obszarze całej Unii Europejskiej. Kompletny raport Urzędu Ochrony Danych...

Jak małe firmy z UE radzą sobie z wdrażaniem przepisów RODO

Jak małe firmy z UE radzą sobie z wdrażaniem przepisów RODO

blogZgodnie z raportem zaprezentowanym przez GDPR.UE, w którym badano stosowanie przepisów RODO w małych przedsiębiorstwach, należy uznać, że w dalszym ciągu wiele firm mających siedzibę na terytorium państw Unii Europejskiej nie poradziło sobie z wdrożeniem nowych...

MONITORING W MIEJSCU PRACY

MONITORING W MIEJSCU PRACY

Wielu pracodawców decyduje się na wprowadzenie monitoringu w miejscu pracy. Przed zastosowaniem takiego rozwiązania należy jednak dokładnie zweryfikować przepisy ustawy – Kodeksu pracy…

Przekazywanie danych osobowych do UK w świetle brexitu

Przekazywanie danych osobowych do UK w świetle brexitu

W związku z procesem wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, od 1 stycznia 2021 r. Zjednoczone Królestwo nie będzie już stosować Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w…

RODO w 2020 roku – najwyższe kary

RODO w 2020 roku – najwyższe kary

blogW związku z tym, że powoli dobiega końca rok 2020, można dokonać pierwszych podsumowań z działalności organów odpowiedzialnych za nadzór nad przestrzeganiem przepisów RODO w Polsce i na obszarze całej Unii Europejskiej. Kompletny raport Urzędu Ochrony Danych...

Jak małe firmy z UE radzą sobie z wdrażaniem przepisów RODO

Jak małe firmy z UE radzą sobie z wdrażaniem przepisów RODO

blogZgodnie z raportem zaprezentowanym przez GDPR.UE, w którym badano stosowanie przepisów RODO w małych przedsiębiorstwach, należy uznać, że w dalszym ciągu wiele firm mających siedzibę na terytorium państw Unii Europejskiej nie poradziło sobie z wdrożeniem nowych...

MONITORING W MIEJSCU PRACY

MONITORING W MIEJSCU PRACY

Wielu pracodawców decyduje się na wprowadzenie monitoringu w miejscu pracy. Przed zastosowaniem takiego rozwiązania należy jednak dokładnie zweryfikować przepisy ustawy – Kodeksu pracy…

Pytania?

KONTAKT Z KANCELARIĄ

Pomożemy wybrać odpowiednie rozwiązanie

TURCZA Kancelaria Radców Prawnych

NIP: 945-189-28-38

Telefon: +48 61 666 37 60
E-mail: kancelaria@turcza.com.pl

Oddział Poznań

ul. Palacza 144
60-278 Poznań

Oddział Leszno

ul. Niepodległości 49
64-100 Leszno

    Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez Kancelarię Radców Prawnych Marek Turcza z siedzibą w Poznaniu, moich danych osobowych wskazanych na formularzu kontaktowym w celach marketingowych.

    Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Kancelarii Radców Prawnych Marek Turcza z siedzibą w Poznaniu (60-278), ul. Palacza 144, REGON: 120119490, NIP: 9451892838 informacji handlowej i materiałów promocyjnych środkami komunikacji elektronicznej (e-mail), w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną.


    Administratorem danych osobowych jest Kancelaria Radców Prawnych Marek Turcza z siedzibą w Poznaniu (60-278), ul. Palacza 144, REGON: 120119490, NIP: 9451892838. Informacje w przedmiocie warunków i zasad ochrony danych osobowych znajdują się na stronie http://turcza.com.pl/odo/.


    Biuro

    TURCZA Kancelaria Radców Prawnych

    ul. Palacza 144
    60-278 Poznań

    Telefon: +48 61 666 37 60
    E-mail: kancelaria@turcza.com.pl

    Godziny otwarcia: od pon do pt - 8.30-16.30

    O nas

    TURCZA Kancelaria Radców Prawnych zapewnia stałą obsługę prawną z zakresu prawa ochrony danych osobowych zarówno przedsiębiorcom z sektora MŚP, jak i dużym spółkom notowanym na GPW S.A. w Warszawie.

    Zapraszamy również na stronę internetową Kancelarii: turcza.com.pl

    Copyright © 2019 TURCZA Kancelaria Radców Prawnych. All rights reserved.

    0