Podanie podstawowych danych jak imię i nazwisko, adres i PESEL to wymóg formalny w przypadku skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, dotyczy to zarówno strony powodowej, jak i pozwanego. Tak jak w przypadku powództw kierowanych z roszczeń związanych z umowami, nie stanowi to zazwyczaj kłopotu, tak problem pojawia się w przypadku naruszania dóbr osobistych, kiedy druga strona korzystając za anonimowości w Internecie narusza nasze prawa, a my w obronie, nie wiemy nawet z kim tak naprawdę mamy do czynienia.

Od momentu wejścia przepisów dotyczących ochrony danych osobowych, odmowa udzielenia informacji w oparciu o RODO stała się wygodną wymówką nie tylko dla przedsiębiorców, ale także dla urzędów i innych państwowych instytucji. Do 13 lipca 2018 roku przepisy umożliwiały skierowane żądania do podmiotu dysponującego danymi niezbędnymi do ich ujawnienia w celu wytoczenia powództwa w oparciu o art. 23 ust. 1 pkt 4 lub 5 ustawy z 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych. W przypadku odmowy osoba zainteresowana mogła zwrócić się z wnioskiem do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO), aby ten w drodze decyzji administracyjnej nakazał przywrócenie stanu zgodnego z prawem przez udostępnienie danych osobowych. Aktualnie nie ma skutecznych narzędzi w prawie, które pozwoliłby dane takie uzyskać i tym samym „przymusić” dysponującego do wyjawienia danych.

O powyższym przekonała się pewna spółka, która złożyła skargę do Urzędu Ochrony Danych Osobowych o nakazanie udostępnienia danych osobowych w zakresie imienia, nazwiska, adresu IP komputera osoby, która zawiadomiła drogą elektroniczną Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną o tym, że spółka produkuje szkodliwe produkty kosmetyczne i lecznicze. W celu obrony swoich interesów, spółka chcąc wnieść powództwo o zaprzestanie naruszania jej dobrego imienia, wiarygodności oraz reputacji, musiała zdobyć danych osoby naruszającej jej dobre imię. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych umorzył postępowanie.

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że przepis art. 58 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE. L 119 z 04.05.2016, str. 1, ze zmianą ogłoszoną w Dz. Urz. UE. L 127 z 23.05.2018, str. 2), określa uprawnienia organu nadzorczego. Zgodnie z art. 58 ust. 2 lit. c ww. rozporządzenia Prezesowi UODO przysługuje uprawnienie naprawcze w postaci prawa do nakazania administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą, wynikającego z praw przysługujących jej na mocy rozporządzenia. Żądaniem tym może być prawo dostępu do danych, prawo do sprostowania danych, prawo do usunięcia danych, prawo do ograniczenia przetwarzania danych, prawo do przenoszenia danych oraz prawo do sprzeciwu i niepodleganiu decyzjom opartym na zautomatyzowanym przetwarzaniu. W oparciu o obowiązujące przepisy o ochronie danych osobowych niemożliwym jest nakazanie udostępnienia danych osobowych osoby trzeciej.

Powyższe potwierdził Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2020 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 989/20, w którym Sąd stwierdził, że przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych (…) lub przepisy ustawy z 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781) nie przyznają Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych uprawnienie, do zobowiązywania administratora danych osobowych, do udostępniania będących w jego posiadaniu danych osobowych osobie trzeciej, na potrzeby ewentualnego wytoczenia przez ową osobę trzecią powództwa cywilnego o ochronę dóbr osobistych.

Zjawisko naruszania dóbr osobistych przez anonimowych użytkowników Internetu jest coraz bardziej powszechne i pociąga za sobą konieczność zapewnienia osobom dotkniętym bezprawnymi naruszeniami skutecznego mechanizmu ochrony. Obecnie, jedyną drogą jest zwrócenie się do usługodawcy prowadzącego stronę, na której zamieszczono krzywdzącą wypowiedź, o udostępnienie adresu IP lub danych osobowych, a kolejno do dostawcy Internetu z prośbą o „przełożenie” adresu IP na dane osobowe. W przypadku odmowy – nie ma sposobu, żeby zmusić serwis do wydania danych. Powyższe stawia pod znakiem zapytania realizację prawa do sądu w takich przypadkach, bowiem bez wskazania danych, nie można takiej osoby pozwać.

Kancelaria TURCZA prowadzi kompleksową obsługę w zakresie ochrony danych osobowych w organizacji – jeśli nie wiedzą Państwo czy w Państwa organizacji wprowadzone zostały odpowiednie procedury związane z przestrzeganiem przepisów rozporządzenia RODO – zapraszamy do kontaktu.